اتخاذ آینده نگری در فناوری و نوآوری چه پیامدهایی دارد؟

اگرچه آینده‌نگری به طور گسترده در زمینه‌های مختلف بکار گرفته شده است، اما پتانسیل آن برای ایفای نقش اصلی ‌در خدمت به منافع جامعه هنوز به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته است.

اتخاذ فناوری و نوآوری آینده‌نگری باعث می‌شود تا آینده‌نگری نقش فراگیرتری نسبت به رشد اقتصادی و قابلیت تجاری برای شرکت‌های بالقوه بازار در تغییرات اجتماعی ایفا کند. استفاده از آینده‌نگری در فرآیند تصمیم‌گیری ارزش ذاتی و ابزاری دارد. از نظر ذاتی با اجازه‌ دادن به سیاست‌گذاری فراگیرتر به تصمیم‌گیری‌های دموکراتیک کمک می‌کند و برای مشارکت در این زمینه از طیف ویسع‌تری از ذینفعان مانند صنایع، جوامع تحقیقاتی و شهروندان دعوت به عمل می‌آورد و محدود به سازمان‌های دولتی و وزارتخانه‌ها نمی‌شود.

آینده نگری چه امکاناتی را در خدمت ذینفعان قرار می دهد؟

آینده‌نگری به ذینفعان شرکت‌کننده امکان می‌دهد تا جایگزین‌هایی را در طول فرآیندهای کلیدی تصمیم‌گیری در نظر بگیرند و همچنین این مشارکت، ذینفعان را برای مرحله برنامه‌ریزی سیاست و طراحی برنامه آماده می‌کند. از نظر ارزش ابزاری، آینده‌نگری به موقعیت‌ها در بلند مدت نگاه می‌کند تا برای مسائل مربوط به اهداف آینده‌نگری راه حل‌های کامل‌تر و جامع‌تری را ارائه دهد.

ترکیب قوانین و روش‎ها به جای ایجاد تغییرات جزئی در چارچوب‌های موجود، منجر به خلاقیت در آینده پژوهی می‌شود تا این ترکیب در جستجوی جایگزین‌ها گسترش یابد. در نهایت آینده‌نگری در این مباحث اجازه می‌دهد تا از طریق تحلیل تاثیر متقابل، پیامدهای ناخواسته معرفی عناصر جدید بررسی شوند و از این طریق می‌توانیم نتایج سیاست‌گذاری را پیش‌بینی کنیم؛ این فرآیند می‌تواند منجر به تصمیم‌گیری برای توقف گسترش سیاست در جهت خاصی شود. مزایای آینده‌نگری در زمینه آینده‌نگری فناورانه به کار برده می‌شود.

ویژگی های آینده نگری چیست؟

آینده‌نگری شامل سه ویژگی است: «بی‌پردگی نسبت به آینده‌های متعدد، مشارکت گروه‌های مختلف ذینفعان، و جهت‌گیری در فرآیند سیاست‌گذاری». هدف آینده‎نگری از پیش‌بینی آینده به منظور شکل‌دهی آینده بعنوان یک فرآینده ساخته شده اجتماعی در رابطه با دانش مرتبط با آینده شروع می‌شود. در این ساختار اجتماعی از آینده، «فرآیند ساخت و بازسازی رویدادها» در جستجوی آینده پژوهی باید شامل سیاق اجتماعی باشد که در آن «آینده» تولید می‌شود.

آینده‌نگری فناوری درک این معنی است که چگونه نوآوری بر جامعه ما تاثیر می‌گذارد و اینکه زندگی روزمره ما نیاز به بررسی دقیق دارد. بجای اعمال مفاهیم قطعی توسعه فناوری، می‌توانیم از ابعاد اجتماعی فناوری برای شناسایی عوامل در شکل‌دهی مشترک فناوری و جامعه برای نیازها و دارایی‌های اجتماعی استفاده کنیم.

پیامدهای اجتماعی فناوری و نوآوری‌های آینده چه چیزهایی می باشد؟

پیامدهای اجتماعی فناوری و نوآوری‌های آینده باید در نظر گرفته شوند تا مزایای بالقوه و همچنین اثرات منفی و ناخواسته فناوری مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. در آینده‌نگری فناوری، بجای اینکه بپرسیم چه چیزی پتانسیل بازار را هدایت می‌کند، بهتر است محرک‌های نوآوری فناوری را که می‌تواند برای جامعه و زندگی مفید باشند را در نظر بگیریم. علاوه بر این، هدف آینده‌نگری فناوری حصول اطمینان از نوآوری فناوری از طریق مذاکره و بحث در مورد پیامدهای اجتماعی فناوری در خدمت رفاه عمومی ‌است.

در این زمینه، این مقاله از سه جنبه به آینده‌نگری فناوری می‌پردازد و تصدیق می‌کند که نوآوری فناوری هم منافع و هم آسیب‌های ناخواسته را برای جامعه به همراه دارد. همچنین معتقد است که تاثیرات نوآوری فناوری بر جامعه و زندگی روزمره مردم محدود به یک جنبه نیست، بلکه چند بعدی است. در نهایت، بر این سوال تمرکز می‌کند که آیا فناوری، زندگی روزمره مردم را از جنبه سلامت و آسایش بهبود می‌بخشد یا خیر.

برای این منظور، کارشناسان این حوزه تحقیقی در زمینه تغییرات اجتماعی برای استخراج اطلاعات در مورد پیامدهای نوآوری فناوری بر جامعه و زندگی روزمره از زمان حاضر تا سال 2050 انجام داده‌اند. اول از همه، در بخش 2 مفهوم آینده‌نگری و آینده‌نگری فناوری را مورد مطالعه قرار می‌دهیم تا چرایی اهمیت مفاهیم اجتماعی را بررسی کنیم. سپس طراحی تحقیق، جمع‌آوری داده‌ها و روش تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های بدست آمده در بخش 3  ارائه می‌شود. بخش 4 نتایج نظرسنجی را بیان می‌کند.

و اما نتایج

نتایج نظرسنجی نشان می‌دهد که چگونه نوآوری فناوری بر فرهنگ و هنجارهای اجتماعی، اقتصاد و حکومت جامعه تاثیر می‌گذارد. این تحقیق بررسی می‌کند که چگونه فناوری از جنبه‌های مصرف، زیرساخت‌ها، کار و آموزش و همچنین سلامت جسمی ‌و روانی بر نوآوری فناوری و زندگی روزمره تغییر ایجاد می‌کند. بر اساس نتایج نظر سنجی، بخش 5 به این مطالعه از جنبه تحقیقاتی و عملی نگاه می‌کند و پیامدهای آن بر آینده‌نگری فناوری و پیشنهادات برای تحقیقات آینده را مورد بحث قرار می‌دهد.

شرکت بیکران راهکار سعادت BRS نماینده رسمی شرکت BRSM آمادگی ممیزی استاندارد های

[ ISO 56000, ISO 2846, ISO 15408, ISO 27002, ISO 15408 ]

و همچنین ثبت و صدور گواهینامه های فوق را از بالاترین مراجع داخلی و بین المللی زیر نظر IAF دارد.

#فناوری #اطلاعات #ارتباط #آینده نگاری #پیشبینی اینده #سیستم #پیشنگری #بهره وری #صنایع #اقتصاد #نوآوری 

آینده‌نگاری فناوری (TF) چیست و چه منظری برای زندگی انسان دارد؟

حقیقتی که توسعه‌ی اقتصاد امروزی را توصیف می‌کند، همان سرعت تغییرات فناورانه است که سطح بی‌سابقه‌ای از رشد بهره‌وری را موجب می‌شود (بائومول، 1986).

در نتیجه‌ی آن، ساختارهای صنعتی و تجاری به طور مداوم در حال تغییر و تبدیل شدن به مجموعه‌ی پیچیده‌ای از فعالیت‌ها هستند، که اغلب از منطق گسترش یا توزیع سطری و ستونی در زنجیره‌های ارزش جهانی پیروی می‌کنند. این ساختارها دارای فضایی برای برون‌سپاری توسط شرکت‌های چند ملیتی (MNC) و خریداران خارجی هستند، که فرآیندها را سوق داده و انسجام داخلی آن را تضمین می‌کنند (بالدوین، 2011؛ کاتانئو و همکاران، 2013؛ گرفی، 1999). این عامل، فرصت مطلوبی را از نظر سرمایه‌گذاری راهبردی ایجاد می‌کند که کشورهای درحال توسعه می‌توانند آن را دنبال کرده تا به پیشگام یا طلایه دار حوزه‌ی فناوری تبدیل شوند.

Institutes of Science and Development, Chinese Academy of Science, Beijing 100190, PR China

University of Oxford, Queen Elizabeth House, 3 Mansfield Road, Oxford OX1 3TB, UK

Donlinks School of Economics and Management, University of Science and Technology Beijing, 100083 Beijing, PR China

آینده‌نگاری فناوری نشان‌دهنده‌ی چیست؟

آینده‌نگاری فناوری نشان‌دهنده‌ی تلاش واقعی برای غلبه بر این پیچیدگی نوظهور است، زیرا مجموعه‌ای از برنامه‌ها را به طور سازمان‌یافته‌ای در برگرفته است تا به منظور پیش‌بینی، شکل‌دهی و جهت‌گیری آتی تغییر فناورانه، برنامه‌ها و اولیت‌های نوآوری را بررسی کند (مارتین، 1995). ویژگی اساسی آن برگرفته از مشارکت تعدادی از متولیان، از جمله دولت، متخصصان، صنعت و جامعه‌ی مدنی است که دور هم جمع می‌شوند تا دیدگاه‌های مشترک خود از آینده را بیان کنند (مایلز، 2010).

از میان مشارکت‌کنندگان در آینده‌نگاری فناوری، نقش متخصصان علمی/دانشگاهی و همچنین بخش خصوصی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا ممکن است از نظر سیاست‌گذاران، دیدگاه‌های بهتری در خصوص مسائل فناورانه داشته باشند و در نتیجه، به کاهش عدم قطعیت ناشی از سرعت بی‌سابقه‌ی تغییر فناورانه کمک کنند (هیلبرت و همکاران، 2009: 882). دلیل و منطق اصلی این «اقدامات»، ایجاد بازی‌های برد-برد است که انتظار می‌رود نتایج آن از نظر پیشرفت فناورانه نه تنها موثرتر باشد، بلکه از نظر منافع اجتماعی – اقتصادی، نسبت به اقدامات مبتکرانه‌ی فردمحور هر متولی، پایدارتر باشد.

پژوهش ها و تاریخچه آینده‌نگاری چه میگویند؟

پژوهش‌های مرتبط، از آینده‌نگاری فناوری به عنوان یک اقدام یاد می‌کنند که گستره‌ی وسیعی از فعالیت‌ها، از جمله پیش‌بینی، پیش‌نگری، نگاه سازمان یافته به آینده، فعالیت‌های آینده نگرانه، هوش راهبردی، تحقیقات آتی، آینده پژوهی و پیشگویی فناوری و غیره را در بر می‌گیرد (مایلز، 2010؛ فال و همکاران، 2004). کشور پیشگام در آینده‌نگاری فناوری، ژاپن بود که در دهه‌ی 70 میلادی از مطالعات برنامه‌ریزی فناوری ملی خود با عنوان «فعالیت پیش‌نگری» یاد می‌کرد، با وجود اینکه در واقع و شاید به بهترین وجه، به «آینده‌نگاری فناوری» می‌پرداخت (مایلز، 2010).

در اواسط دهه‌ی 80 میلادی، به لطف پژوهش بنیادین اروین و مارتین (1984) (نشأت گرفته از فعالیت‌های طولانی مدت ژاپنی‌ها در علم و فناوری و همچنین آینده‌نگاری فناوری) بود که اکنون می‌توانیم این فعالیت‌های پیش‌نگری را «آینده‌نگاری» بنامیم. تفاوت این دو مفهوم بدیهی و آشکار نیست. از یک سو، فعالیت‌های پیش‌نگری که معمولاً توسط گروهی از متخصصان انجام می‌گیرد، یک پیش‌بینی صرف از احتمالات آینده و براساس دقت قطعی ارائه می‌دهد. نتیجه و پیامد این فعالیت‌ها، از یک منظر، منعکس‌کننده‌ی یک دیدگاه خاص از جهان است.

از سوی دیگر، آینده‌نگاری فناوری، یک دیدگاه وسیع‌تری از جهان را در بر می‌گیرد که کاملاً با راهبرد سیاست همخوانی دارد. نتیجه و پیامد آن، بینش و دیدگاه‌هایی را برای سیاست‌های آینده‌نگرانه‌ی علم و فناوری مطرح می‌کند که به جای «پیش‌بینی» آینده، به سراغ «ترسیم و ایجاد» آینده می‌رود (مایلز، 2010). این ترسیم و ایجاد آینده، با تاکید بر فرآیندهای یادگیری (ون دایک، 1991) و همچنین گفتگو میان رشته‌ها و متولیان مختلف (الزینگا، 1983) انجام می‌گیرد.

پروهش اروین و مارتین (1984) نه تنها به تعریف و درک مفهوم امروزی آینده‌نگاری فناوری می‌پردازد، بلکه باعث ترغیب و گسترش فعالیت‌های آینده‌نگاری فناوری در سرتاسر جهان می‌شود. درست پس از ژاپن، فرانسه به انجام فعالیت‌های آینده‌نگاری فناوری در دهه‌ی 80 میلادی پرداخت و پس از آن سوئد، استرالیا و کانادا نیز راه آنها را ادامه دادند (یونیدو، 2005). اما در دهه‌ی 90 میلادی بود که فعالیت‌های آینده‌نگاری فناوری شدت بیشتری گرفت و در بریتانیا، آمریکا، هلند و آلمان توسعه یافت. بر این اساس، اگر کشوری درگیر فعالیت‌های آینده‌نگاری می‌شد، دیگر کشورها نیز تصمیم می‌گرفتند تا همان فعالیت را برای ماندن در کورس رقابت دنبال کنند (یونیدو، 2005).

در واقع آینده‌نگاری فناوری به عنوان یک ابزار ارزشمند برای شناسایی سریع سیاست‌های نوآوری بازار محور و آینده‌نگرانه‌ی دولت و بخش خصوصی مورد پذیرش و ارزیابی قرار گرفته است. به علاوه، اخیراً فعالیت‌های آینده‌نگاری به عنوان یک ابزار راهبردی برای محدودکردن شکاف رقابتی خودشان با پیشگامان حوزه‌ی فناوری، به کشورهای در حال توسعه نیز گسترش یافته است (به بخش 4 مراجعه کنید). این محدودکردن نشان می‌دهد که تولیدات فناوری پیشرفته و مدرن تنها یک نگرانی برای کشورهای صنعتی به شمار می‌رود و به تدریج از بین رفته است. در این زمینه، پژوهش‌ها نیز از واژه‌ی «جهش و خیزش» استفاده کرده‌اند (پرز، 1983).

از نظر ما، موارد زیر جزو مهم‌ترین و شاخص‌ترین ویژگی آینده‌نگاری فناوری هستند.

•  آینده‌نگاری فناوری در تلاش برای پیش‌بینی آینده، دارای پتانسیل تاثیرگذاری بر جهت‌گیری فناوری است و از این رو، «باعث شکل‌گیری آینده» می‌شود (مایلز، 2010). در حقیقت، با گسترش رویکرد مشارکتی و در اختیار داشتن مشروعیتی که به ایجاد توافق و رضایت کمک می‌کند، آینده‌نگاری فناوری باعث می‌شود که آگاهی، پاسخگویی، شفافیت، پیش‌بینی پیشرفت‌های فناورانه‌ی آتی و همچنین فراهم کردن مالکیت و مسئولیت‌پذیری افزایش یابد (الزینگا، 1983).
•  در عین حال، رویکرد مشارکتی تضمین‌کننده‌ی مشارکت فعالان یا متولیان جدیدی است که می‌توانند محدوده‌ی راهبردهای ممکن را فراتر از منافع فردی گسترش دهند. برای مثال، آینده‌نگاری فناوری مشخصاً می‌تواند تصمیم راهبردی پیش‌روی سهامداران را تسهیل کند تا با توجه به برخورداری از دانش فردی و سازمانی، فناوری‌های جدید را «به دست آورده یا ایجاد کنند» (لال، 2004).
•  آینده‌نگاری فناوری می‌تواند در سطوح مختلفی، از جمله سطح سازمانی، محلی، منطقه‌ای، ملی یا فراملی مورد بررسی قرار گیرد. هدف تمامی این سطوح آینده‌نگاری، مدیریت ناهماهنگی و ناسازگاری جمعیتی و اجتماعی-اقتصادی است که فعالان یا متولیان در این تجزیه و تحلیل با آن روبرو هستند.
•  آینده‌نگاری فناوری به منظور تلاش برای برقراری ارتباط و جهت‌گیری مجدد علم و فناوری در مقیاس ملی و منطقه‌ای، اساساً با سیستم ملی نوآوری ارتباط دارد. آینده‌نگاری فناوری از طریق «اتصال» شبکه بین صنایع، دانشگاه‌ها، سازمان‌های دولتی و همچنین کل جامعه (برای مثال، جوامع سالخورده، تحصیل کنندگان)، به دنبال تقویت تاثیر اقتصادی است (مارتین و جانستون، 1999؛ اندرسون و اندرسون، 2014).

با فعالیت‌های آینده‌نگاری فناوری، معمولاً تعدادی از «نقص‌های» ذاتی در فعالیت‌های نوآورانه و سیاست‌های علم و فناوری برطرف می‌شوند:

·        نقص هماهنگی در میان سهامداران یا ذینفعان سیستم ملی نوآوری که اغلب دیدگاه‌های متفاوتی در خصوص اهمیت علم و فناوری دارند. ایجاد تعادل در بین منافع، برای از بین بردن رفتارهای رانت‌خواری و عقلانیت محدود، بسیار ضروری و مهم است (اسکولستین و پارک، 2006).

·        نقص ارتباط، به ویژه هنگامی که فعالان یا متولیان مختلف از بخش‌های مختلف (برای مثال، افراد متخصص در زبان‌های ارتباطی مختلف)، منافع متنوعی را بیان می‌کنند و برای تعریف یک راهبرد مشترک دور هم جمع می‌شوند.

·        نقص بازار، زیرا برنامه‌های علم و فناوری معمولاً نیاز به سرمایه‌گذاری بلندمدت دارند که بایستی در مقابل احتمال شکست موقت و کوتاه‌مدت آن سنجیده شود.

·        و در نهایت، نقص سیاسی، زیرا دولت‌ها نیز بایستی با دیدگاه‌های سیاسی بلندمدت در خصوص نوآوری‌ها خود را وفق دهند که ممکن است با دیدگاه سیاسی وفاق حداکثری در مورد منافع سیاسی کوتاه مدت برای انتخابات پیش رو، همگام نباشند (این مسئله اغلب «ناسازگاری پویا» نامیده می‌شود).

 

#فناوری #اطلاعات #ارتباط #آیندهنگاری #پیشبینی اینده #سیستم #پیشنگری #بهره وری #صنایع #اقتصاد #نوآوری

(شرکت بیکران راهکار سعادت مرجع صدور گواهینامه های بین المللی سیستم های مدیریتی و سیستمی و همچنین اراِئه مقالات بروز مرتبط )